Kredyty nie zawsze są dobrym wyjściem dla podniesienia firmy z upadku. Publiczna sprzedaż wierzytelności bankowych ma za zadanie wyeliminowanie z aktywów bankowych wymaganych wierzytelności podmiotów gospodarczych, które utraciły zdolność do efektywnego funkcjonowania i spłaty długu, a nabywcami wierzytelności mogą być osoby prawne lub fizyczne. Bank wystawia wierzytelności danego dłużnika na sprzedaż bez jego zgody. Stąd często kredyty trafiają w najmniej powołane ręce. Sprzedaż może odbywać się poprzez przetarg, na podstawie publicznego ogłoszenia oferty, lub w wyniku rokowań w oparciu o publiczne zaproszenie. Działania podejmowane w celu odbudowy finansów to przede wszystkim ograniczenie wydatków do minimum, rozsądne gospodarowanie posiadanymi zasobami, a następnie szukanie i aktywizacja źródeł pozyskania gotówki, zrezygnowanie z zamówień, które nie przynoszą pożądanego zysku, stosowanie dyscypliny wydatków w każdej jednostce organizacyjnej przedsiębiorstwa, ograniczenie wydatków na dobra trwałe, lokaty, inwestycje, zastosowanie tańszych substytutów, minimalizacje zakresu usług obcych, ograniczenie wydatków dotyczących płatności podatkowych poprzez tworzenie rezerw, korzystanie z ulg. Jak widać można sobie poradzić i nie wchodzić we współpracę z bankiem, bo czasami kredyty potrafią być zgubne.

Zasadą powinna być konieczność stałego monitorowania realizacji całego programu naprawczego. Ważną sprawą są też pobrane kredyty, które wymagają naszej interwencji w banku. Oznacza to, że program naprawczy powinien być rozpisany na krótkie odcinki czasowe i uzyskane w tych odcinkach efekty powinny być analizowane. Analiza restrukturyzacji adaptacyjnej jest najmniej skomplikowana. Przedsiębiorstwo dokonuje systematycznych usprawnień swojego działania, stosownie do zmian występujących w otoczeniu. Reakcja na sytuacje finansowe oraz zmieniające się kredyty a zwłaszcza stopy oprocentowania wymagają stałego monitoringu. Działania te powinny zapewnić odpowiednie efekty. Jeżeli prowadzą one do umocnienia kondycji finansowej i pozycji przedsiębiorstwa na rynku, to należy je ocenić pozytywnie. Analiza i ocena restrukturyzacji rozwojowej powinna się koncentrować na dwóch zagadnieniach a mianowicie: na tych przedsięwzięciach, które zapewniają przedsiębiorstwu istotna i trwałą przewagę nad konkurencją oraz na ich wymiarze finansowym. Czy kredyty były konieczne czy też nie, czy są inne drogi rozwoju i pomocy finansowej. W analizie tej chodzi przede wszystkim o bezpośredni pomiar efektów konkretnego przedsięwzięcia. Są to z reguły działania kosztowne i przedsiębiorstwo powinno wiedzieć, czy są one opłacalne i jaka jest skala tej opłacalności.

Analizując udostępnione przez Ministerstwo Gospodarki wysuwa się wniosek o kondycji badanych hut na rynku polskim. Kredyty okazały się być niewystarczającymi środkami pomocniczymi. Jako że przedsiębiorstwa hutnicze należące do PHS S.A. z reguły są traktowane osobno, dokonano oceny restrukturyzacji przedsiębiorstw należących do GOP-u, na terenie którego leżą trzy huty podlegające pod PHS. S.A. Nie mniej jednak polityka państwowa w opracowywanym programie restrukturyzacji ujęła każdą z 14 analizowanych hut. Z analizy wynika, że cięcia w budżecie spółek i PHS S.A., wzrastały dosyć szybko, a kredyty pobrane na wypłaty pracownikom nie są spłacone. Różnica pomiędzy rokiem 2002 a 2006 wynosi 8,44%. Ocena procesu restrukturyzacji polskiego hutnictwa skłania do następujących wniosków: w przypadku dalszej modernizacji Huty Katowice, która obecnie jest jedną z największych hut GOP – u, należącą również do PHS S.A., koniecznymi są działania umożliwiające spłatę dotychczasowych długów ( kredyty zalegają niespłacone) oraz założenie linii kompleksowego odlewania i walcowania blach, jednocześnie kroki te byłyby zakończeniem głównych inwestycji w przetwórczym dziale tego podmiotu gospodarczego.

Zakładało się , że zobowiązanie wobec ARP zostanie spłacone do końca 2006 roku. Zaciągnięte kredyty nie rozwiązały kwestii. W ramach PHS S.A. proces restrukturyzacji finansowej zobowiązań wobec jednoosobowych spółek Skarbu Państwa przebiegać będzie przez ich sprzedaż inwestorowi strategicznemu, który zaoferuje najkorzystniejsze warunki, gwarantując realizację programu restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali, uzgodnień z Komisją Europejską oraz biznes planu PHS S.A. W przypadku tym konieczne będzie również spełnienie warunków związanych ze sprzedażą akcji, które mają zostać przekazane na zaciągnięte kredyty. w posiadaniu których jest obecnie Skarb Państwa oraz objęcia akcji nowej emisji w podwyższonym kapitale zakładowym spółki. Sprzedaż wierzytelności odbywała się tylko i wyłącznie za zgodą ministrów właściwych do spraw: gospodarki, Skarbu Państwa i infrastruktury. Oferta sprzedaży została przedstawiona przez Wierzycieli lub Zespół Negocjacyjny. Wykup kredytu konsorcjalnego (PHS-HK) ze środków otrzymanych z Agencji Rozwoju Przemysłu. Zakłada się, że zobowiązanie wobec ARP zostanie skonwertowane na akcje PHS S.A.. W przypadku części zobowiązań handlowych oraz publiczno-prawnych realizacja zatwierdzonego układu sądowego z wierzycielami zakładała, że kredyty zostaną spłacone w 20 równych ratach,

Bankowe postępowanie ugodowe dotyczy wyłącznie przedsiębiorstw państwowych, spółek jednoosobowych skarbu, spółek, w których akcje skarbu państwa, przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek skarbu państwa wynosiły łącznie ponad 50%. Podstawą rozpoczęcia bankowego postępowania ugodowego był wniosek dłużnika, który przestał spłacać kredyty zaciągnięte w banku. Bankiem, który jest upoważniony do wszczęcia bankowego postępowania ugodowego jest bank, w którym suma wierzytelności wobec dłużnika jest największa spośród wszystkich wierzytelności bankowych, lub inny bank, który jest wierzycielem, jeśli bank, który ma, co najmniej 10% ogółu długu nie wszczął bankowego postępowania ugodowego. Bankowe postępowanie wymaga sformułowania a następnie wdrożenia programu naprawczego przez dłużnika, czyli przedsiębiorstwo. Odbywa się to przy udziale wierzycieli, którzy powinni skłaniać się do zmniejszenia wysokości długu ( kredyty wraz z odsetkami) oraz dogodne kredytowanie przedsiębiorstwa, co jest warunkiem realizacji programu naprawczego. Sprzedaż może pomóc w zlikwidowaniu problemów płatniczych tylko w przypadku, gdy zaciągnięte kredyty czyli cena długu będzie dla dłużnika atrakcyjna.

W przypadku majątku nieprodukcyjnego motywem wiodącym staje się dążenie do obniżenia wysokich kosztów związanych z jego utrzymaniem, ( stąd w tej kwestii kredyty nie mają znaczeni, bo nie są brane pod uwagę) natomiast cele i techniki restrukturyzacji nie zmieniają się w istotny sposób. Jest to szczególnie zauważalne w odniesieniu do nieruchomości, które tworzą majątek socjalny. W warunkach krajowych majątek ten powstał w okresie przerostu funkcji socjalnych przedsiębiorstw, często posiada dużą wartość księgową, a koszty bieżące związane z jego utrzymaniem stanowią znaczne obciążenie dla przedsiębiorstwa, które nie może postawić na kredyty z racji swojego charakteru administracyjnego. W wyniku trudności z jego zbyciem przedsiębiorstwa korzystają z możliwości stwarzanych przez istniejące ustawodawstwo ,np. powołanie na majątku socjalnym spółek prawa handlowego z udziałem przedsiębiorstwa lub jego pracowników, sprzedaż pracownikom którzy korzystają z majątku np. z mieszkań zakładowych, przekazanie majątku nieodpłatnie organom administracyjnym albo sięgnięcie po kredyty na spłatę. Restrukturyzacja aktywów krajowych przedsiębiorstw pomaga podobnie jak w warunkach rozwiniętej gospodarki, uczynić ich strukturę bardziej przejrzystą i łatwą w zarządzaniu.

Warto wskazać na istotne przesłanki i cele restrukturyzacji aktywów leżących u podstaw zastosowania instrumentów finansowych ( kredyty będą tu pełniły niebagatelną rolę) jako trafnie odpowiadającym potrzebom restrukturyzacji przedsiębiorstwa. Najszerszą grupę stanowią cele i przesłanki o charakterze operacyjnym, które wynikają z zakresu funkcjonowania i profilu przedsiębiorstwa. Niezależnie od wahań koniunktury z aspekcie globalnym czy lokalnym można zaobserwować tendencję do zawężania pola działalności przedsiębiorstw oraz koncentrację na podstawowym obszarze aktywności gospodarczej, w którym stwarza się przewagę konkurencyjną poprzez umiejętne wykorzystanie dodatkowych przychodów wykorzystujących kredyty. Koncentrowanie działań umożliwia pogłębienie specjalizacji, wspiera wdrażanie rezultatów doświadczenia, maksymalizacji efektów właściwego zaangażowania środków. Postęp technologiczny, przemiany technik wytwarzania stają się powodem do zrezygnowania z niektórych z rodzajów działalności i wykorzystania nowych okazji rynkowych. Restrukturyzacja poprzez wydzielanie części majątku, którą kredyty zmusiły do sprzedaży, prowadzi do stworzenia nowych bytów prawnych, zaczynających funkcjonować jako niezależne podmioty.

Doświadczenia i obserwacje pierwszego okresu polskich przemian dowodzą, że w przypadku zwiększenia produkcji oraz sprzedaży wyrobów decydujących o kondycji finansowej przedsiębiorstw, te ostatnie najczęściej trafnie stawiały diagnozę sytuacji, natomiast rozwiązanie problemu miało miejsce po stronie tworzenia technicznych, organizacyjnych i marketingowych możliwości zwiększenia podaży poprzez kredyty umożliwiające zwiększenie nakładu. Problemem decyzyjnym o bardziej złożonym charakterze jest skłonienie przedsiębiorstw do zaprzestania produkcji wyrobów nierentownych. Trwające wiele lat przyzwyczajenie do samowystarczalności przedsiębiorstw, dążenie do skupienia w jednym, określonym ogniwie jak największej liczby pośrednich i finalnych produktów w celu uniezależnienia się od innych ogniw niesprawnie działającego rynku, braku rzetelnego rachunku ekonomicznego doprowadziły wiele przedsiębiorstw do utrzymania szerokiego wachlarza produktów, które nie są w stanie obecnie na siebie zarobić, co powoduje konieczność restrukturyzacji w zakresie oferty lub sięgnięcie po kredyty na jej rozwój. Rozdrobnienie oferty jest pogłębione poprzez kontynuowanie produkcji wyrobów z racji specjalnych względów, które są zazwyczaj pochodną poprzedniego stanu systemu gospodarczego i nie potrafią wytrzymać konfrontacji z obecnymi regułami gospodarki rynkowej. Jednak część przedsiębiorstw nadal utrzymuje w swojej ofercie produkty, które obciążają ich wynik finansowy i suma summarum wymuszają sięgnięcie po kredyty na dalsze funkcjonowanie.

Kredyty, które oferują banki można przeznaczyć na wiele rzeczy. Postęp techniczny w nowoczesnej gospodarce mający nieuchronny charakter i będący trwałym elementem strategii rozwoju przedsiębiorstw jest uważany za główny czynnik dokonujących się zmian strukturalnych w przedsiębiorstwach. Restrukturyzacja przedmiotowa jest realizacją strategii cząstkowych w obszarze techniki i technologii. Do tych strategii zalicza się: strategię produktu, naśladownictwa, kontynuacji, innowacji, aktywizacji produkcji oraz analityczną. Dynamiczny wzrost technik i technologii bezpośrednio wpływa na zmianę strategii tworzenia wartości w przedsiębiorstwie. Aby uzyskać wysoki współczynnik atrakcyjności produkcji i zaakcentowania mocnych stron, przedsiębiorstwo koncentruje się na tych działaniach, które dzięki wprowadzeniu innowacyjności technicznych podwyższają tym samym poziom konkurencyjności wyrobów tego przedsiębiorstwa na rynku. Stąd tak wiele przedsiębiorstw decyduje się na kredyty. W przypadku, gdy w przeszłości obejmowało to czynności związane z pracami badawczo – naukowymi to za logiczne uznaje się nić kooperacyjną pomiędzy sprzedażą a produkcją czy badaniami a konstrukcją. Tym samym wykazuje to konieczność pomniejszenia skali przedsiębiorstwa lub sięgnięcia po kredyty.

W przypadku jednostek prywatnych od momentu ich powstania mamy do czynienia z podmiotami o zróżnicowanej, zmiennej i niewyraźnej strukturze właścicielskiej, gdzie kredyty pełnią role czasami nadrzędną. Istniejący właściciel, bądź współwłaściciele identyfikowani są podmiotowo, kapitałowo i funkcjonalnie, w połączeniu z turbulencją otoczenia, a przede wszystkim rynkową, tworzy zestaw uwarunkowań i przesłanek oraz długookresowych przeobrażeń przedsiębiorstw. Mają one charakter doraźnych dostosowań, ale bywają również przejawem głębszych zmian ciągłego doskonalenia niejednokrotnie sięgającego po kredyty dla osiągnięcia celu. W takim układzie restrukturyzacja nie posiada jednoznacznej formalnej wyrazistości, jak w przypadku jednostek państwowych. W warunkach polskich jest to szczególnie widoczne w przypadku prywatnych przedsiębiorstw, które powstały już w okresie transformacji systemowej i w większości nie potrzebowały procesu restrukturyzacji a za sam fakt przetrwania i rozwoju uznały potwierdzenie ekonomicznej trafności w podejmowaniu działań przystosowawczych, w tym także odporność na kredyty przy dokonywaniu zmian. Własność spółdzielcza była szeroko reprezentowana w systemie gospodarki centralnie planowanej.